İçindekiler
Kırgızca ile Rusçanın statüsü
Anayasa, Kırgızcayı devlet dili olarak tanımlar; Rusça ise resmî dil olarak kullanılır. Bu nedenle iki dili aynı hukuki statüde “iki resmî dil” diye adlandırmak doğru olmaz. Günlük hayatta hangi dilin öne çıktığı bölgeye, konuştuğunuz kişinin yaşına ve duruma göre değişir.
Kırgızca Türk dilleri ailesine girer. Türkçe konuşan biri bazı sesleri, kelimeleri veya yapıları tanıdık bulabilir. Yine de Türkçe bilmeniz, günlük Kırgızca konuşmaları doğrudan anlayacağınız anlamına gelmez.
Rusça özellikle şehirlerde, ticarette, hizmet sektöründe ve farklı ana dillere sahip kişilerin iletişiminde yaygın biçimde kullanılır. Rusçanın ülkenin her yerinde yeterli olacağını düşünmeyin; birkaç Kırgızca ifadeyi telefonunuza kaydetmek işinizi kolaylaştırır.
Yolculukta hangi dil işinize yarar?
Bişkek ve büyük şehirler
Bişkek’te ve diğer büyük şehirlerde Rusça kullanarak restoranda sipariş vermek, otelde bir sorunu anlatmak, taksi çağırmak veya bilet almak genellikle mümkündür. Tabelalar ve menüler yalnızca Kırgızca, yalnızca Rusça ya da iki dilde birden yazılmış olabilir.
Küçük şehirler ve köyler
Küçük yerlerde Kırgızca duyma olasılığınız daha yüksektir. Kırgızca selam vermek ve teşekkür etmek, konuştuğunuz kişi Rusça bilse bile iletişimi kolaylaştırır. Dil kullanımı her bölgede aynı değildir; konuşmaya hangi dille devam edeceğinizi karşınızdaki kişinin yanıtına göre belirleyin.
Turistik konaklama ve turlar
Bazı kamplarda konaklama birimi olarak boz üy, yani geleneksel Kırgız keçe çadırı kullanılır. Bu kamplarda, bazı otellerde ve tur şirketlerinde İngilizce bilen çalışanlar olabilir; İngilizce konuşan personel bulunup bulunmadığını önceden sorun. Konaklama adresini, tarihleri ve rezervasyon koşullarını yazılı olarak kaydedin; gerektiğinde karşınızdaki kişiye gösterin.
Aşağıdaki fotoğraflarda Balıkçı otogarındaki iki dilli tabela ile Özgön’deki üç dilli bilgi levhasını görebilirsiniz.
1/2. Balıkçı otogarında iki dilli tabela Fotoğraf: Askarbek, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; site için düzenlendi. 
2/2. Özgön’de turistler için üç dilli tabela Fotoğraf: Hsharapov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; site için düzenlendi. Kırgızca kelimeler nasıl okunur?
Kırgızca Kiril alfabesiyle yazılır. Türkçedeki ö ve ü sesleri, Kırgız alfabesindeki ө ve ү harflerini tanımak için yararlı bir başlangıçtır. ң ise İngilizce sing kelimesindeki ng sesine benzeyen genizsil bir sesi gösterir.
Bu üç harfi tanımak, aşağıdaki bütün cümleleri doğru telaffuz etmek için yeterli değildir. Diğer Kiril harflerinin Latin alfabesindeki karşılıklarını tahmin etmeyin. Alfabeyi ayrı bir bütün olarak görmek için Kırgızca alfabe ve temel ifadeler rehberine göz atabilirsiniz.
Bir yer, konaklama tesisi veya buluşma noktası ararken adı haritada ya da rezervasyon kaydında nasıl yazıyorsa aynen kopyalayın. Adı yaklaşık yazarak aramak sizi benzer adlı başka bir köye, vadiye veya konukevine yönlendirebilir.
Gezginler için temel Kırgızca ifadeler
Tanımadığınız bir yetişkine Саламатсызбы! diye hitap etmek kibar ve uygundur. Салам! daha samimi konuşmalarda kullanılır. Rica ve soru cümlelerini tabloda yazıldıkları hâliyle kullanın; eklerden yola çıkarak yeni bir cümle kurmaya çalışmayın.
Latin harfleriyle yaklaşık bir okunuş yanıltıcı olabileceği için tabloda yalnızca Kırgızca Kiril yazımı yer alır. Telaffuzdan emin değilseniz cümleyi telefon ekranından gösterin. Кечиресиз. hem dikkat çekmek hem özür dilemek için kullanılabilir. Son satırdaki Кош болуңуз. ise siz ayrılırken kalan kişiye söylenir.
| Kırgızca | Türkçe |
|---|---|
| Саламатсызбы! | Merhaba! |
| Салам! | Selam! |
| Рахмат! | Teşekkür ederim! |
| Сураныч. | Lütfen. |
| Кечиресиз. | Affedersiniz. |
| Сиз орусча сүйлөйсүзбү? | Rusça konuşuyor musunuz? |
| Мен түшүнбөйм. | Anlamıyorum. |
| Кайталап коюңузчу. | Tekrar eder misiniz, lütfen? |
| Бул канча турат? | Bu ne kadar? |
| Дарыкана кайда? | Eczane nerede? |
| Даараткана кайда? | Tuvalet nerede? |
| Мага такси чакырып коюңузчу. | Benim için taksi çağırır mısınız, lütfen? |
| Мени бул дарекке алып барыңызчы. | Beni bu adrese götürür müsünüz, lütfen? |
| Тез жардам чакырыңызчы. | Lütfen ambulans çağırın. |
| Жардам бериңизчи. | Lütfen yardım edin. |
| Кош болуңуз. | Hoşça kalın. |
İletişime nasıl hazırlanılır?
Şehirden ayrılmadan önce gerekli bilgileri çevrim dışıyken erişebileceğiniz şekilde kaydedin:
- Çeviri uygulamanızda Kırgızca ve Rusça çevrim dışı dil paketlerini indirin.
- Konaklama adresini, ev sahibinin adını ve telefon numarasını hem not olarak hem de ekran görüntüsü şeklinde saklayın.
- Şoföre gideceğiniz yerin adını söylemekle yetinmeyin; haritadaki konumu da gösterin.
- Uzun bir soruyu kısa, açık cümlelere bölün; argo ve çift anlamlı ifadelerden kaçının.
- Otomatik çeviriyle yazdığınız hareket saatini, fiyatı, fiyata veya rezervasyona dahil olan hizmetleri ve buluşma noktasını konuştuğunuz kişiyle yeniden doğrulayın.
İçeriği sosyal medyada paylaşın
Bu içerik işinize yaradıysa sosyal medyada paylaşabilirsiniz. Böylece daha fazla gezgin projeyi keşfedebilir. Teşekkürler!
Eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Deneyiminizi paylaşın, yorum bırakın veya bir düzeltme önerin.