İçindekiler:
Programın kapsamını önceden sorun: “salbuurun” sözcüğü bütün disiplinlerin gösterileceğini garanti etmez. Bir gösteri yalnızca bürkütün yemle çalışmasından oluşabilir.
Salbuurunun üç kolu
Bürküt saluu
- Kaya kartalının çağrıya dönüşü ve yemle çalışması değerlendirilir.
- Çırga yarışında yem, bir atlı tarafından yerde sürüklenir.
- Ündök, kuşun bürkütçünün çağrısına dönme becerisini sınar.
Taygan yarışı
- Taygan, mekanik ya da yerde sürüklenen yemi kovalar.
- Hakemler hızını ve tepkisini ölçer.
- Gösteri yarışında canlı av kullanılmasına gerek yoktur.
Caa atuu, yani okçuluk
- Okçuluk ayrı bir yarışma olarak programa girebilir.
- Mesafeyi ve hedefi etkinliğin programı belirler.
- Hedefin arkasındaki alan kapalı tutulur.
Tek gösteriye sığmayan bir beceri bütünü
Tarihsel salbuurun, uzun süren toplu avlarla ve arazi, hayvan ve ekipman hakkındaki bilgi birikimiyle ilişkilendirilir. Günümüzdeki festival programı ise bu sistemi ayrı ayrı ölçülebilen yarışmalara böler.
Kırgızistan’ın UNESCO’ya sunduğu belgeler, bürkütlerle ve tayganlarla çalışmayı, ayrıca okçuluğu aynı bütün içinde ele alır. Yine de bir şampiyona bu ögelerin hepsini içermeyebilir; avcı kuşlar da türlerine göre ayrı kategorilere ayrılabilir.
Bürküt saluu, çırga ve ündök
Ündök sırasında kuş, bürkütçünün çağrısına uçar. Çırgada ise bürküt, yerde sürüklenen bir yemi takip eder. Hakemler yarışmanın kurallarına göre süreyi, isabeti ve görevin tamamlanmasını değerlendirir.
Bir kuşun eğitimi yıllar sürer; tekrar edilen işaretlere, doğru beslemeye ve güvene dayanır. Bürkütçülerin çalışma biçimini, ekipmanı ve gezginlerle hayvana saygılı bir buluşmanın nasıl düzenleneceğini öğrenmek için bürkütçü rehberini okuyun.
1/3. 2016 Oyunları’nda avcı kuşuyla bir katılımcı Fotoğraf: Save the Dream, Wikimedia Commons, CC BY 2.0; site için düzenlendi. 
2/3. Tanrı Dağları’nda bir taygan Fotoğraf: Aiylchy, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0; site için düzenlendi. 
3/3. Salbuuruna komşu bir disiplin olarak atlı okçuluk Fotoğraf: Necati Ömer Karpuzoğlu, Pexels, Pexels Lisansı; site için düzenlendi. Taygan ve güvenli yarış
Kırgız tayganı, dağlık araziye uyumlu bir tazıdır. Sportif bir yarışta hareket eden yemi işaretli bir mesafe boyunca kovalar. Kültürel miras kaydında 350 m mesafeli bir yarıştan söz edilir; güncel organizatör ise kendi parkurunu ve değerlendirme ölçütlerini yayımlar.
Köpeğin ısınmaya, suya, gölgeye ve dinlenmeye ihtiyacı vardır. Yem, hayvanı yaralamamalı ya da çarpışmaya sürüklememelidir. Seyirciler dış bariyerin gerisinde kalmalıdır.
Hayvana saygılı bir gösteri nasıl seçilir?
Hayvanın sahibinin ve eğiticisinin kim olduğunu, hangi alıştırmaların gösterileceğini ve canlı av kullanılıp kullanılmadığını sorun. İyi bir bürkütçü kuşun durumunu açıklar, onu rastgele kişilerin eline vermez; aşırı sıcak, stres ya da güçlü rüzgâr varsa uçuşu durdurur.
Kuş kanatlarından tutuluyorsa, köpek kışkırtılıyorsa veya hayvanların kalabalıktan uzaklaşmasına izin verilmiyorsa fotoğraf çekimine katılmayın. Ok atmayı denemek için eğitmenin yönettiği, hedef arkasının kapalı olduğu ayrı bir alan seçin.
Sık sorulan sorular
Salbuurun yalnızca kartalla avcılık mıdır?
Hayır. Salbuurun avcı kuşlarla çalışmayı, taygan yarışını ve okçuluğu kapsayan bir bütündür. Bir yarışmada hangi disiplinlerin yer alacağını etkinliğin programı belirler.
Canlı av kullanılır mı?
Turistik ya da sportif bir gösteride yapay bir yem yeterlidir. Gösterinin biçimini önceden sorun; hayvan refahı anlayışınıza uymuyorsa katılmayın.
Salbuurun nerede izlenir?
Issık Göl’de ve başka bölgelerde gösteriler ile festivaller düzenlenir, ancak hepsi için geçerli sabit bir takvim yoktur. Bürkütçüyle önceden anlaşın ve etkinliğin güncel duyurusunu kontrol edin.
Disiplinleri daha yakından tanıyın
İçeriği sosyal medyada paylaşın
Bu içerik işinize yaradıysa sosyal medyada paylaşabilirsiniz. Böylece daha fazla gezgin projeyi keşfedebilir. Teşekkürler!
Eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Deneyiminizi paylaşın, yorum bırakın veya bir düzeltme önerin.