Tıyın enmey: at üstünde yerden nesne alma oyunu

Tıyın enmey, yani at üstünde yerden nesne alma, işaretlenmiş bir koridorda oynanır. Binici attan inmeden yerdeki madeni paraları ya da onların yerine konan nesneleri toplar. Puanı, binicinin ne kadar gösterişli eğildiği değil, yarışma kurallarına göre başarıyla aldığı nesneler belirler.

Tenge ilu: Moğolistan’da at üstünde yerden nesne alan binici, 2018. Fotoğraf: Gabideen, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0; site için düzenlendi.

Hazırlık yapmadan denemeyin: tıyın enmey için iyi düzeyde binicilik becerisi, eğitimli bir at, kask ve güvenli biçimde kapatılmış bir parkur gerekir.

Bir yarışın üç aşaması

Başlangıç

Düz bir çizgi

  • At işaretlenmiş koridora girer.
  • Hız, at ile binicinin düzeyine göre seçilir.
  • Komuttan önceki çıkış geçerli sayılmaz.
Görev

Nesneyi almak

  • Nesneler eşit aralıklarla yere konur.
  • Binici attan inmeden aşağı eğilir.
  • Puan için nesneyi elinde tutması gerekir.
Bitiş

Puan ve süre

  • Hakemler alınan nesneleri sayar.
  • Yarışma kuralları süreyi de hesaba katabilir.
  • Koridor dışına çıkma ve kaçırılan nesneler ayrıca kaydedilir.

Yarış nasıl ilerler?

Parkura önceden madeni paralar ya da onların yerine kullanılacak güvenli nesneler yerleştirilir. Binici atı düz hatta yönlendirir, gövdesini aşağı uzatır ve nesneyi tek eliyle alır. Attan inme, durma ya da koridor dışına çıkma durumları turnuvanın kendi kurallarına göre değerlendirilir.

VI. Dünya Göçebe Oyunları’nın resmî açıklaması, nesnelerin eşit aralıklarla yerleştirilmesini ve binicinin attan inmeden ilerlemesini vurgular. Parkurun kesin uzunluğu, nesne sayısı ve puanlama biçimi yarışma talimatında belirtilmelidir.

Oyun gerçekte hangi becerileri sınar?

Binicinin esnek olması, doğru sürüş hattını koruması ve dengeli oturması gerekir. Atı önceden doğru hatta getirir, dizgini sertçe çekmeden ağırlığını yana aktarır ve nesneyi aldıktan sonra yeniden eyere yerleşir.

At koridorda sakin ilerlemeli; yerdeki nesnelerden ve yana eğilen biniciden ürkmemelidir. Eğitim önce adım hızında ve yüksek bir sehpanın üzerindeki nesneyle başlar. Daha sonra yükseklik kademeli olarak azaltılır.

Geçmiş ile modern yarışmayı ayırmak

Oyun genellikle göçebe yaşamda gereken koordinasyon ve at yönetimi becerileriyle ilişkilendirilir. Modern yarışma bu beceriyi hakemlerin bulunduğu, mesafesi ölçülen ve bütün katılımcılara aynı koşulların sağlandığı bir disipline dönüştürür.

Yerden madeni para toplama anlatısı, her dönemde ve her bölgede aynı kuralların uygulandığı anlamına gelmez. Günümüzde organizatörler riski azaltmak ve hakemlerin nesneyi daha kolay görmesini sağlamak için sık sık belirgin renkli, yumuşak nesneler kullanır.

Gezginler bu hareketi neden denememeli?

Hızlı giderken öne ve yana doğru fazla eğilmek, attan düşüp hayvanın altında kalma riski yaratır. Gezgin için doğru seçenek gösteriyi izlemektir; yeni başlayan biri ise yerde yapılan egzersizlere ve temel bir binicilik dersine yönelmelidir. Kask, eğitmen ve güvenli biçimde kapatılmış bir parkur olmadan sunulan “hızlı deneme” teklifini kabul etmeyin.

Festivalde parkurun yanında, bariyerin arkasında durun. Kendi paranızı parkura atmayın ve fotoğraf çekmek için bitiş çizgisine çıkmayın. Diğer atlı disiplinleri Kırgızistan’ın göçebe oyunları rehberinde karşılaştırabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Yerden gerçek bir madeni para almak şart mı?

Hayır. Modern bir turnuvada madeni para yerine güvenli ve kolay görülen bir nesne kullanılabilir. Önemli olan bütün katılımcıların aynı koşullarda yarışmasıdır.

Nesne elden düşerse puan verilir mi?

Puanlama biçimini yarışmanın kuralları belirler. Genellikle nesnenin alınıp elde tutulması önemlidir, ancak turnuvanın yazılı kuralı önceliklidir.

Dörtnala giderken öğrenilebilir mi?

Hayır. Eğitim yerde başlar; ardından eğitmen gözetiminde, duran ya da adım hızında ilerleyen bir at üzerinde sürer.

Diğer oyunlara geçin

Er eniş
Er eniş At üstünde iki binicinin güreşi. Tutuşu, dengeyi, atın rolünü ve güvenli izleme biçimini öğrenin.
Kırgız at yarışları
Kırgız at yarışları Mesafe ve yürüyüş türleri. At çabış, alaman çabış, kunan çabış ve corgo salış arasındaki farkları öğrenin.

İlgili rehberler: Alış: Kırgız kemer güreşi, Er eniş: Kırgız atlı güreşi, Kırgız at yarışları: at çabış, alaman çabış ve corgo salış.

İçeriği sosyal medyada paylaşın

Bu içerik işinize yaradıysa sosyal medyada paylaşabilirsiniz. Böylece daha fazla gezgin projeyi keşfedebilir. Teşekkürler!

Eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Deneyiminizi paylaşın, yorum bırakın veya bir düzeltme önerin.