İçindekiler
Son-Köl’e neden gidilir?
Son-Köl’de göl kadar onu çevreleyen geniş çanak da öne çıkar. Ormansız yüksek dağ otlaklarında ufku kesen yapı neredeyse yoktur. Yazın hayvancılıkla uğraşan aileler yaylaya çıkar, boz üy kampları açılır; kamplar arasında yürüyebilir ya da ata binebilirsiniz.
1/3. Yüksek dağ otlağında boz üy Fotoğraf: Ondřej Žváček, Wikimedia Commons , CC BY-SA 3.0 ; site için düzenlendi.
2/3. Yaylada gündelik yaşam Fotoğraf: Ninara, Wikimedia Commons , CC BY 2.0 ; site için düzenlendi.
3/3. Gün batımından sonra boz üy kampı Fotoğraf: Thomas Depenbusch, Wikimedia Commons , CC BY 2.0 ; site için düzenlendi.
Son-Köl, Bişkek’ten birkaç saatliğine gidilecek bir yer değildir. Dağ geçidini aşan yol günün önemli bölümünü alır; hava da dönüşü geciktirebilir. En az bir gece ayırın. İki gece kalırsanız yolculukla geçmeyen tam bir gününüz olur ve sabah yağmur yağarsa yürüyüşü başka bir zamana bırakabilirsiniz.
3.016 m yükseklik, zor bir yürüyüş yapmasanız da hissedilir. İlk gün yavaş hareket edin, su için ve varır varmaz uzun bir tırmanış planlamayın. Şiddetli baş ağrısı, bulantı veya koordinasyon bozukluğu yaşarsanız ya da genel durumunuz giderek kötüleşirse daha yükseğe çıkmayı bırakın ve yardım arayın. Yükseklik dâhil temel önlemleri Kırgızistan’da seyahat güvenliği rehberinde bulabilirsiniz.
Ne zaman gidilir?
Ana sezon yazdır. Kesin başlangıç tarihi geçitlerdeki kara ve kampların açılışına bağlıdır: bazı yıllar yol haziran başında rahatça geçilir, bazı yıllar daha uzun beklemek gerekir. Eylül sonunda kampların bir bölümü kapanır ve gece donları olağan hâle gelir.
Temmuzda bile bere, sıcak tutan bir katman ve yağmurluk alın. Rüzgâr hissedilen sıcaklığı düşürür; her boz üyde soba bulunmaz. Gündüz güneş gözlüğü ve koruyucu krem gerekir, çünkü yüksek rakımda morötesi ışınlar vadilere göre daha güçlüdür.
Son-Köl’e nasıl gidilir?
Göle farklı dağ geçitlerinden ulaşan birkaç toprak yol vardır. En uygun güzergâh, Koçkor’dan mı Narın’dan mı geldiğinize ve Kırgızistan’daki sonraki durağınıza göre değişir. Navigasyon uygulaması daha kısa görünen bozuk bir yola yönlendirebilir. Güzergâhı sürücü veya kamp işletmesiyle netleştirin; kendiniz araç kullanacaksanız araç kiralama ve sürüş rehberini de okuyun.
Koçkor’dan. Kuzeydoğu kıyısına Kalmak-Aşuu Geçidi üzerinden çıkan yol sık kullanılır. Bişkek’ten transferlerde de yaygın bir seçenektir. Son bölüm toprak ve virajlıdır; telefon bağlantısı garanti değildir.
Narın’dan. Güney kıyısına giden rota Moldo-Aşuu Geçidi’nden geçebilir. Son-Köl’den önce Narın’da kaldıysanız veya İç Tanrı Dağları’nda yolculuğa devam edecekseniz kullanışlıdır. Yağıştan sonra inişin durumunu yola çıkacağınız gün doğrulayın. Bölgedeki diğer durakları Narın Bölgesi rehberinden seçebilirsiniz.
Yürüyerek veya atla. Kızart çevresinden göle kısa ve birkaç günlük atlı rotalar düzenlenir. Rehber, uygun eyer ve bagaj taşıma planı gerekir. “Yeni başlayanlara uygun” bir tur da yüksek rakımda ve değişken havada birkaç saat at üstünde kalmak demektir.
Kıyıya yaklaşık yol süreleri
Bişkek’ten. Uzun molalar hariç yaklaşık 6-8 saat.
Koçkor’dan. Geçit açıksa yaklaşık 3-4 saat.
Narın’dan. Seçilen kıyı ve yola göre 3-5 saat.
Bu süreleri kesin varış saati olarak değil, planlama aralığı olarak kullanın. Yağmur, yol çalışması veya geçitteki bir duraklama yolculuğu uzatır. Çukurlar, sis ve yola çıkan hayvanlar nedeniyle karanlıkta sürüş daha zordur.
Yükseklik, doğa ve gölün adı
Kırgızca ad Latin harflerine Soñ-Köl olarak aktarılır. Farklı haritalarda Son-Köl, Son-Kul ve Sonkyol gibi yazımlarla da karşılaşabilirsiniz. Yazım farkları arama sonuçlarını değiştirebildiği için koordinatları çevrimdışı kaydedin.
Son-Köl tektonik bir çanakta oluşmuştur. Ramsar Bilgi Servisi’ne göre göl 3.015,2 m yüksekliktedir, yaklaşık 29 km uzunluğa ve 13,2 m azami derinliğe sahiptir. Tatlı su gölü uzun kış boyunca donar.
Göl ve kıyısının bir bölümü Karatal-Capırık Devlet Doğa Koruma Alanı içindedir. Son-Köl 2011’den beri uluslararası öneme sahip sulak alan statüsüne de sahiptir. Göçmen kuşlar burada mola verir, su kuşları kıyıda ürer. Ayrıntılar Ramsar alanı kaydında yer alır.
Fotoğraf için kuşlara yaklaşmayın, aracı ıslak kıyıya sürmeyin ve köpeklere yiyecek vermeyin. Yüksek dağ çayırındaki lastik izleri yavaş silinir; hayvanları beslemek de davranışlarını değiştirir. Benzer gölleri karşılaştırmak için Kırgızistan gölleri rehberine bakabilirsiniz.
Son-Köl’de ne yapılır, nerede kalınır?
At gezisi. İlk kez binecekseniz bir refakatçiyle bir veya iki saat yeterlidir. Kask verilip verilmediğini, temponun nasıl belirlendiğini ve atın yeni başlayanlara uygun olup olmadığını önceden sorun. Gölü görmek için bilmediğiniz zeminde uzun süre dörtnala gitmeniz gerekmez.
Yürüyüş. Kıyı neredeyse düzdür, ancak açık arazide mesafeler olduğundan daha kısa görünür. Kampın konumunu çevrimdışı kaydedin ve hava bozulmadan geri dönün. Çevredeki sırtlara çıkmak için ayrıca zaman ve su ayırın.
Kuş gözlemi. Dürbün kullanın ve mesafenizi koruyun. Sabah ile akşam, öğle saatlerinden daha elverişlidir. Bataklık kıyı şeridine girmeyin ve koruma alanındaki çitleri aşmayın.
Balık tutma. Gölde balık bulunması serbestçe avlanabileceğiniz anlamına gelmez. Son-Köl’de koruma rejimi, yeni balıkçılık kuralları ve ticari avcılık moratoryumu uygulanır. Amatör balıkçılık koşullarını seyahatten önce yetkili kurumlardan doğrulayın.
Boz üy ayırtmadan önce akşam ve sabah yemeklerinin fiyata dâhil olup olmadığını sorun. Soba, ek battaniye, elektrik, duş ve tuvalet bulunup bulunmadığını da öğrenin. Basit bir kampta şarj yalnızca jeneratör veya güneş panelinin çalıştığı birkaç saat boyunca mümkün olabilir; telefon hiç çekmeyebilir. Kerege, uuk, tündük ve keçe katmanlar boz üyün geleneksel yapısının parçalarıdır.
Boz üy kampında yaşayanların gündelik düzenine saygı gösterin. İnsanları ve günlük işleri fotoğraflamadan önce izin isteyin, çevrili otlaklara girmeyin, sürülerden ve çoban köpeklerinden uzak durun. Ambalaj ve ıslak mendil dâhil getirdiğiniz her şeyi gölden geri götürün.
İçeriği sosyal medyada paylaşın
Bu içerik işinize yaradıysa sosyal medyada paylaşabilirsiniz. Böylece daha fazla gezgin projeyi keşfedebilir. Teşekkürler!
Eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Deneyiminizi paylaşın, yorum bırakın veya bir düzeltme önerin.