İçindekiler
Sarı-Çelek gezisi nasıl planlanır?
Sarı-Çelek, ulaşıma tam bir gün ayırabilen ve koruma kurallarına uymaya hazır gezginlere uygundur. Burada plaj tatili, su sporu veya göl kıyısında serbest kamp yoktur. Gezide seyir noktaları, serin orman ve Batı Tanrı Dağları’nın yamaçlarıyla koyu renkli su arasındaki karşıtlık öne çıkar.
1/3. Rezervin ana gölü Fotoğraf: Kondephy, Wikimedia Commons , CC BY-SA 4.0 ; site için düzenlendi.
2/3. Göl çevresindeki yürüyüş bölümü Fotoğraf: Kondephy, Wikimedia Commons , CC BY-SA 4.0 ; site için düzenlendi.
3/3. Koruma alanındaki küçük göllerden biri Fotoğraf: Kondephy, Wikimedia Commons , CC BY-SA 4.0 ; site için düzenlendi.
Kırgızistan’ın güneyinden bir gece konaklamalı gezi yapılabilir, ancak iki gece ayırmak daha rahattır. İlk gün Arkıt’a ulaşın. İkinci gün göle çıkıp o gün açık olan rotada yürüyün. Üçüncü sabah ise acele etmeden dönüşe geçin.
Genel gezi dönemi ilkbahar sonundan sonbahar başına kadar sürer. Şiddetli yağmurdan sonra toprak yol zorlaşır; kışın kar ve buz erişimi sınırlar. Yola çıkmadan önce Arkıt’taki konukevine göl yolunun açık olup olmadığını ve o gün hangi patikaların kullanılabildiğini sorun.
Yanınıza ne almalısınız?
Kapalı ayakkabı, su, atıştırmalık, güneşten ve yağmurdan korunacak ekipman alın. Ormanda ve uzun otların arasında yürüdükten sonra giysilerinizi kene açısından kontrol edin. Çöp torbası da taşıyın; rota üzerindeki kutular, ambalajınızı yanınızda geri götürme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Sarı-Çelek’e nasıl gidilir?
Ana yol Taş-Kömür ve Kerben üzerinden, koruma alanı girişinin bulunduğu Arkıt köyüne gider. Bişkek’ten gelen rota ülkenin neredeyse tamamını geçtiği için aynı gün gidip dönmek gerçekçi değildir. Oş’tan ve Celal-Abad Bölgesi’nden yol daha kısadır, ancak yine de günün önemli bir bölümünü alır.
Arkıt’tan göl kıyısına yaklaşık 15-20 km dağ yolu kalır. Girişi koruma alanı yönetimi kontrol eder. Yol yüzeyini, hangi araçlarla girişe izin verildiğini ve giriş düzenini yerinde doğrulayın; yağıştan sonra koşullar değişebilir ve bazı kesimler kapatılabilir.
Göl kıyısına ulaşmak için motorlu tekne gerekmez. Araçla gölün güneyindeki izin verilen bölgeye kadar çıkılır; kıyı ve açık patikalar yürüyerek gezilir. Gölün tamamını kıyı çizgisinden dolaşmayı planlamayın. Arazi diktir ve koruma bölgeleri serbest geçişi sınırlar.
Arkıt’a yaklaşık yol süreleri
Bişkek’ten. Yaklaşık 10-12 saat. Uzun yolu bir gecelemeyle bölmek daha güvenlidir.
Oş’tan. Molalara ve yol durumuna bağlı olarak yaklaşık 6-8 saat.
Manas’tan (Celal-Abad). Yaklaşık 5-7 saat. Son bölüm ana yola göre daha yavaş ilerler.
Bu süreler belirli bir saatte varış garantisi vermez. Dağ yoluna sapmadan önce yakıt durumunu kontrol edin, çevrimdışı harita indirin ve son toprak yol bölümünü karanlığa bırakmayın.
Sarı-Çelek koruma alanı ve göl
Sarı-Çelek Biyosfer Rezervi 1978’den beri UNESCO Dünya Biyosfer Rezervleri Ağı’ndadır. Koruma kapsamına ana gölün yanı sıra dağ ekosistemleri ile doğal ceviz ve yabani meyve ormanları da girer. Bölgeye ilişkin temel bilgiler UNESCO’nun Sarı-Çelek profilinde yer alır.
Rezerv, 2016’dan beri “Batı Tanrı Dağları” adlı sınır aşan UNESCO Dünya Mirası alanına da dahildir. Bu statü; orman, bozkır ve yüksek dağ alanlarından oluşan mozaiği, meyve bitkilerinin yabani akrabalarıyla birlikte korur.
Göl yaklaşık 2.000 m yüksekliktedir. Yüzölçümü yaklaşık 470 hektar, en derin noktası ise 245 m’dir. Havzanın, eski bir dağ heyelanının vadiyi kapatmasıyla oluştuğu düşünülür. Araştırmacılar olayın kesin tarihini farklı değerlendirdiği için sık tekrarlanan “10 bin yıl” ifadesi kanıtlanmış bir tarih sayılmaz.
Sarı-Çelek adı çoğu zaman “sarı kepçe” veya “sarı kova” diye çevrilir. Bunlar yaygın yorumlardır; adın gölün biçiminden mi yoksa suyun mevsimsel renginden mi geldiği kesin değildir. Gölün ortaya çıkışını Torskool-Ata adlı kutsal kişiye bağlayan anlatı da jeolojik bilgi değil, yerel bir söylencedir.
Ne görülür, nerede kalınır?
Ana göl. Güney kesimindeki seyir noktalarına uzun bir yürüyüş yapmadan ulaşılabilir. Yalnızca açık patikaları kullanın; fotoğraf çekmek için gevşek taşlı yamaçlardan suya inmeye çalışmayın.
Küçük göller. Koruma alanında Kıla-Köl, İri-Köl ve Çaça-Köl dâhil başka göller de vardır. Hangi göle ulaşılabildiği rota ve koruma düzenine bağlıdır. Tek başınıza nerede yürüyebileceğinizi, hangi kesimde rehber gerektiğini görevliye sorun.
Ceviz ve yabani meyve ormanı. Yol boyunca ceviz, elma, armut ve başka yabani türler görülebilir. Patikanın yanında ya da yere düşmüş olsa bile meyve, çiçek ve bitki toplamayın.
Sarı-Çelek’te yüzmek ve balık tutmak yasaktır. Ateş yakmayın, ana gölün kıyısına çadır kurmayın, bariyerlerin ötesine araçla geçmeyin ve çöp bırakmayın. Doğayı koruma veya yangın güvenliği nedeniyle bazı kesimlerdeki uygulamalar değişebildiği için yürüyüşten önce güncel kuralları görevliye sorun.
Konaklama ana gölün kıyısında değil, Arkıt’taki konukevleri ve kamplardadır. Rezervasyon sırasında yemek, sıcak su, girişe transfer ve yerel rehber bulma imkânını sorun. Köyde kartla ödeme terminali ve kesintisiz bağlantı garanti edilmediğinden nakdi önceden hazırlayın.
İçeriği sosyal medyada paylaşın
Bu içerik işinize yaradıysa sosyal medyada paylaşabilirsiniz. Böylece daha fazla gezgin projeyi keşfedebilir. Teşekkürler!
Eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Deneyiminizi paylaşın, yorum bırakın veya bir düzeltme önerin.